تمام قرن اول بر اثر اجتماع صحابه و تابعين در مدينه، مرکز مهم فتوا آن شهر »
بوده است ليکن از اوايل قرن دوم، عراق نير در اين باب مرکزيت و اهميتي کسب کرد و
گروهي از فقهاي صاح بنظر در آن ديار ظهور نمودند و همين دوگانگي مراکز علم فقه،
باعث ايجاد دو روش ممتاز در آن علم گرديد، يکي به نام طريق. اهل حديث و ديگر به
نام طريق. اهل رأي و قياس که پيروان هر يک از اين دو روش را از آغاز کار تا
مدت هاي مديد با يکديگر مشاجرات و مباحثات متمادي بود، و اين امر، خود منجر به
تأليف کتب متعدد گرديد.